Sinds 1 april 2021 geldt in Nederland een wettelijke geluidsnorm voor de buitenunit van een warmtepomp of airco. In 2026 staat die norm nog steeds: maximaal 40 dB(A) op de erfgrens overdag en 35 dB(A) tussen 19:00 en 7:00 uur. Veel mensen verwarren dat met een verplichte minimumafstand, maar zo werkt het niet. We leggen uit hoe je in de praktijk uitrekent waar je unit mag staan.
Geen verplichte afstand, wel een norm
Het Bouwbesluit (sinds 2024 opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving) noemt geen vast aantal meters. Wat telt is de geluidsbelasting op het dichtstbijzijnde geluidgevoelige punt van de buren: meestal het slaapkamerraam of de gevel grenzend aan de tuin. Een grotere afstand helpt natuurlijk, maar een unit van 60 dB(A) bij de bron op 1 meter van de erfgrens kan net zo goed binnen de norm vallen als er een geluidsscherm tussen staat.
Vuistregel voor moderne units
Daikin Altherma 3 H HT (8 kW)
Bron-geluidsniveau in stille modus: 52 dB(A). Reken voor de halvering van het geluid met circa 6 dB per verdubbeling van de afstand. Op 4 meter van de buitenunit zit je rond 40 dB(A), op 8 meter rond 34 dB(A). Voor een rijtjeshuis betekent dit dat plaatsing aan de zijgevel met minstens 4 meter tot de erfgrens vrijwel altijd haalbaar is.
NIBE F2120-12 (12 kW)
Bron: 56 dB(A) op vol vermogen. Hier kom je in de nachtmodus pas onder de 35 dB(A) op ongeveer 11 meter. In een kleine stadstuin betekent dat een geluidsomkasting (Akoesto, Quiet-Cube) van rond de 1.200 euro nodig is om aan de norm te voldoen.
Itho Daalderop WPU 5G (5 kW)
Met 48 dB(A) aan de bron de stilste in zijn klasse. Op 3 meter onder de 40 dB(A) overdag, op 6 meter onder de 35 dB(A) 's nachts. Geliefd in tussenwoningen.
Welke factoren kun je beïnvloeden?
Een gesloten houten schutting van 1,80 meter levert al 3 tot 6 dB demping op. Trillingsdempers onder de unit voorkomen brom door de muur. Plaats de unit nooit in een hoek tussen twee muren: de reflectie kan zomaar 3 dB optellen. Een wandmontage met de uitblaas richting de buren is in vrijwel alle gevallen de slechtste keuze.
Hoe controleer je de norm?
De gemeente kan bij een klacht een ISO 1996-2 meting laten uitvoeren. Voor eigen controle volstaat een geluidsmeter-app zoals NIOSH Sound Level Meter (gratis, iOS) of de losse Voltcraft SL-10 (rond 75 euro). Meet op de erfgrens, ter hoogte van het slaapkamerraam, op een moment dat de unit op vol vermogen draait (vraag bij de installateur om een testdraai). Houd de microfoon 1,5 meter boven de grond en minstens 3,5 meter van reflecterende vlakken.
Tot slot
Voor een gemiddelde Nederlandse 5 tot 8 kW warmtepomp komt het neer op een vuistregel van 4 tot 6 meter tot de erfgrens, mits je een stil model kiest, trillingsdempers gebruikt en een schutting hebt. Twijfel je? Vraag de installateur om een geluidsberekening volgens HRI 0203 voordat de unit besteld wordt. Aanpassen na plaatsing kost al snel 800 tot 1.500 euro extra.
