Wie een stalen trap, een oude aanhanger of een partij hekwerk laat stralen of zelf gaat stralen, kijkt al snel naar de prijs van het straalmiddel. Een zak van 25 kilo lijkt de grootste post. In de praktijk klopt dat zelden. Wat stralen per vierkante meter kost, hangt vooral af van hoe vaak je het middel kunt gebruiken, hoeveel lucht je verbruikt en hoe lang je over de klus doet. Wie dat vooraf doorrekent, kiest anders.
Wat kost stralen per vierkante meter?
Laat je het uitvoeren, dan betaal je meestal tussen 25 en 80 euro per vierkante meter. Het verschil zit in de ondergrond, de dikte van de oude verflaag en hoe goed het werkstuk bereikbaar is. Een vlakke stalen plaat met één laag verf zit aan de onderkant, een sierhek met drie lagen oude menie aan de bovenkant.
Straal je zelf, dan is die rekensom anders. Dan bepalen het straalmiddel, de compressor en je eigen uren wat een vierkante meter kost.
Is het straalmiddel de grootste kostenpost?
Nee, en dat is volgens Marco Pol, accountmanager bij Holland Mineraal, ook het duurste misverstand dat hij tegenkomt. "Mensen denken dat het straalmiddel per vierkante meter duur is. Maar het duurste bij het stralen is de energie: de compressor die de hele tijd lucht levert." Elk uur dat je langer straalt omdat het middel niet goed snijdt, kost je meer dan het verschil in prijs per zak.
Herbruikbaar of eenmalig: wat scheelt dat?
Straalmiddelen vallen in twee groepen. Herbruikbare middelen gaan meerdere keren rond. Korund kan tot ongeveer vijftien keer mee, garnet drie tot vijf keer, en staalgrit nog veel vaker. Eenmalige middelen, zoals Excellent Grit of SC Silicaat, gebruik je één keer en voer je daarna af.
Herbruikbaar is alleen voordelig als je het middel ook echt terugwint. Dat gebeurt in een gesloten systeem, zoals een straalkast of straalcabine. Straal je buiten op locatie, dan vang je het middel niet schoon op en wordt elk middel in feite eenmalig. Dan is een betaalbaar, stofarm middel de slimmere keuze.
Is duurder straalmiddel dan beter?
Niet altijd, maar vaak wel goedkoper op termijn. "De hoogwaardige soorten zijn iets duurder in aanschaf, maar op jaarbasis goedkoper," zegt Marco Pol. Een beter middel slijt langzamer, stuift minder en werkt sneller, dus je verbruikt minder per vierkante meter en de compressor draait korter. Bij een eenmalige klus van een middag maakt dat weinig uit. Bij een werkplaats die elke week straalt telt het snel op.
Hoe weet je welk straalgrit bij je klus past?
Begin bij de vraag wat er na het stralen gebeurt. Komt er verf of een coating op, dan heb je een kantig middel nodig dat het oppervlak licht ruw maakt, zoals korund of staalgrit. Blijft het metaal kaal, zoals bij rvs of aluminium, dan kies je glasparels voor een egaal mat resultaat. Voor hout en kwetsbare ondergronden kies je een zacht middel.
Wie het overzicht wil van alle soorten straalgrit per toepassing, kan dat naast elkaar zetten op prijs per zak, aantal keren herbruikbaar en geschikte ondergrond. Pas dan zie je wat een middel per vierkante meter echt kost.
Wanneer loont het niet om zelf te stralen?
Voor één klein voorwerp hoef je geen straalmiddel en compressor te regelen. Een staalborstel of afbijtmiddel is dan sneller. Ook bij een eenmalige grote klus, zoals een gevel of een stalen trap tijdens een verbouwing, is uitbesteden vaak voordeliger dan apparatuur huren, middel kopen en zelf opruimen. Zelf stralen wordt pas interessant als je het regelmatig doet.
Eerst testen, dan kopen
Twijfel je tussen twee middelen, test dan eerst op een proefstuk. Holland Mineraal in Deventer, leverancier van straalmiddelen aan meer dan 1.000 bedrijven, straalt in de eigen testruimte proefstukken met jouw middel, inclusief ruwheidsmeting en zeefanalyse. Straalgrit is er verkrijgbaar in zakken van 25 kilo, in big bags van 1.000 of 1.250 kilo en in bulk, direct uit voorraad.
Kort gezegd
- Uitbesteed stralen kost meestal 25 tot 80 euro per vierkante meter.
- De compressor en je uren kosten vaak meer dan het straalmiddel zelf.
- Herbruikbaar middel is alleen voordelig in een gesloten systeem met terugwinning.
- Kies op basis van wat er na het stralen gebeurt, niet op de prijs per zak.
