Veel mensen wachten met het aftappen van de buitenkraan tot het echt flink gaat vriezen. Dat is te laat. Een gewone, niet-vorstvrije buitenkraan kan al bij een nacht van -2 graden schade oplopen, zeker als er wind op de gevel staat of de leiding aan de noordkant van het huis zit. Het veiligste moment om de kraan af te sluiten en leeg te laten lopen is daarom vóór de eerste nachtvorst, in de meeste jaren ergens eind oktober of begin november.
Waarom lichte vorst al genoeg kan zijn
De temperatuur die het weerbericht noemt, wordt gemeten op anderhalve meter hoogte. Een kraan op kniehoogte tegen een koude buitenmuur kan een paar graden kouder worden, vooral als het helder is en er een koude wind staat. Water in een dunne leiding bevriest dan sneller dan je denkt.
Bij bevriezen zet water ongeveer 9 procent uit. In een afgesloten stuk leiding kan die druk nergens heen, waardoor koper kan scheuren of een koppeling losschiet. Het venijnige is dat je het pas merkt bij de dooi, als het water ineens in je kruipruimte of achter de gevel wegloopt.
Zo tap je een buitenkraan in vijf stappen af
- Zoek de binnenkraan of stopkraan op de leiding naar buiten. Die zit vaak in de meterkast, de bijkeuken of onder het aanrecht.
- Draai deze stopkraan dicht.
- Draai de buitenkraan helemaal open, zodat het water in de leiding naar buiten kan lopen.
- Open het aftapdopje of aftapkraantje bij de binnenkraan, als dat er is. Zet er een bakje onder.
- Laat de buitenkraan de hele winter open staan. Zo kan eventueel achtergebleven water uitzetten zonder schade.
Vergeet ook de tuinslang niet. Koppel hem los, laat hem leeglopen en berg hem binnen op. Een aangesloten slang houdt water vast in de kraan en kan zelf ook scheuren.
Heb je een vorstvrije gevelkraan?
Sommige woningen hebben een vorstvrije buitenkraan. Daarbij zit het afsluitpunt niet buiten maar een stuk binnen de muur, waar het warmer is. Het water achter de afsluiter loopt na gebruik vanzelf weg. Je herkent zo'n kraan vaak aan de lange body die door de muur steekt.
Ook bij een vorstvrije kraan is één ding belangrijk: haal de slang eraf. Zit die er nog aan, dan kan het water niet weglopen en werkt de vorstbeveiliging niet.
Wat als je te laat bent?
Is de kraan al bevroren, draai dan eerst de stopkraan binnen dicht. Probeer de kraan voorzichtig te ontdooien met een föhn of een doek met warm water. Gebruik nooit een open vlam, want daarmee beschadig je soldeernaden en loop je brandgevaar. Controleer na het ontdooien of er nergens water lekt voordat je de stopkraan weer opendraait.
Wie een paar keer per winter een kapotte leiding heeft gehad, weet dat een vorstvrije gevelkraan zijn geld snel terugverdient. Voor een handige klusser is het vervangen een klus van een middag, en daarna hoef je alleen nog maar elk najaar de slang los te koppelen.
